« خدا هيچ پيامبرى را مبعوث نكرد مگر آن كه مدتى او را به چوپانى مشغول كرد تا رفتار با مردم را به او بياموزد . » همچنين از امام صادق عليه السّلام در همين كتاب نقل شده است كه فرمود : « همانا خداوند متعال از ميان تمام كارها كشاورزى و چوپانى را براى پيامبرانش پسنديده است تا هيچ‌گاه از باران كراهتى نداشته باشند . » « 1 » و اين حديث را مرحوم كلينى در فروع كافى چنين نقل كرده است : « همانا خداوند متعال روزى انبيايش را در زراعت و دامدارى قرار داده است تا هيچ‌گاه از باران كراهتى نداشته باشند . » « 2 » ( 1 ) همين را بخارى با سندى از ابى هريره از نبىّ اكرم صلّى اللّه عليه و آله نقل مىكند كه مىفرمود : خدا هيچ پيامبرى را مبعوث نكرد مگر اين كه مدتى چوپانى كرده باشد . اصحابش گفتند : و آيا تو هم چوپانى كرده‌اى ؟ فرمود : بله . گوسفندان اهل مكه را بر قراريط مىچرانيدم » . « 3 » از آنجايى كه خبر شامل جملهء ؛ براى اهل مكه ، مىباشد ؛ بخارى اين حديث را در كتاب اجازه آورده است و براى همين « قراريط » را تفسير كرده‌اند به اين كه اجزايى از درهم و دينار مىباشد كه نيازمندىهاى كم ارزش به وسيلهء آنها خريدارى مىشده ! ( 2 ) لكن در شرح حديث در فتح البارى از ابراهيم حربى نقل شده است كه مىگفت : عرب‌ها چيزى به نام قراريط را نمىشناختند و اين لفظ اسم مكانى در مكه مىباشد . همين كه در بعضى از روايات ؛ « بر قراريط » و در بعضى ديگر « بر أجياد » آمده است ، دليل بر اين مىباشد كه قراريط و أجياد اسم يك مكان واحد يا در كنار هم يا متداخل مىباشد . ( 3 ) اين كه گفته است : « على قراريط » ؛ بر قراريط ، ضررى به اين احتمال نمىرساند ؛ زيرا اين لفظ نام كوهى است و لذا حرف « على » براى آن استعمال شده است و طريحى در المجمع از

--> ( 1 ) . علل الشرايع ، ص 46 . ( 2 ) . فروع كافى ، ج 1 ، ص 403 . بدين مطلب اضافه مىكنم آنچه را كه طبرى در تاريخش با سندى از محمد حنفيه از پدرش على عليه السّلام نقل كرده است كه فرمود : از رسول الله صلّى اللّه عليه و آله شنيدم كه مىگفت : « شبى به يكى از غلامان قريش كه به همراه من در بلندىها مكه چوپانى مىكرد ، گفتم : مواظب گوسفندانم باش تا به مكه بروم و بيايم . » ( طبرى ، ج 2 ، ص 279 و ابن ابى الحديد هم آن را به نقل از او در شرح نهج البلاغه آورده است ) . و اضافه مىكنم آنچه را كه طبرسى در اعلام الورى از على بن ابراهيم قمىّ در كتابش آورده و گفته است : « گوسفندان ابو طالب را در كوه‌هاى مكه مىچرانيد » . مناقب آل ابى طالب ، ج 1 ، ص 43 و اعلام الورى ، ج 1 ، ص 202 و در تفسيرش نيامده است . ( 3 ) . فتح البارى و در حاشيهء آن قول بخارى آمده است ، ج 4 ، ص 363 و از او در سيرهء حلبيه ، ج 1 ، ص 125 و سيرهء دحلان ، ج 1 ، ص 51 نقل قول شده است .